death to...!

• death rate

• death certificate

* * *

1. (= zgon) death; śmierć biologiczna biological death; śmierć głodowa starvation, death of starvation; śmierć kliniczna clinical death; śmierć naturalna natural death; umrzeć naturalną śmiercią die of natural causes, die a natural death; śmierć mózgu brain death; śmierć męczeńska martyrdom; umrzeć śmiercią męczeńską die the death of a martyr; śmierć samobójcza suicidal death; śmierć z przyczyn naturalnych death of natural causes; śmierć tragiczna (w wypadku, wskutek morderstwa) violent death; zginąć śmiercią tragiczną die a violent death; nagła śmierć sudden death; przedwczesna śmierć premature death; anioł śmierci angel of death; cela śmierci death row, death house; kara śmierci capital punishment, death penalty; obóz śmierci death camp; rocznica śmierci anniversary of death, deathday; szwadron śmierci death squad; bliski śmierci close to death, nearing death; pod groźbą śmierci under pain of death; otrzeć się o śmierć have a brush with death; oszukać śmierć cheat death; podpisać na siebie wyrok śmierci sign one's own death warrant; ponieść śmierć be killed; ujść śmierci escape death; wykrwawić się na śmierć bleed to death; wystraszyć kogoś na śmierć scare the living daylights out of sb; zanudzić kogoś na śmierć bore sb stiff; zatłuc na śmierć beat to death; sprawa życia i śmierci matter of life and death; pan życia i śmierci master of life and death, lord of life and death; walka na śmierć i życie life and death struggle, mortal combat; aż do śmierci to one's dying day; ( w przysiędze małżeńskiej) till death do us part; na łożu śmierci on one's deathbed; raz kozie śmierć a man can die but once; come what may!; na śmierć zapomniałem I clean forgot; nie wybaczę ci tego aż do śmierci I won't forgive you to my dying day; grozi ci śmierć you're in danger of death.

2. (= kościotrup z kosą) Death, the grim reaper; taniec śmierci sztuka dance of death, danse macabre.

- śmierć z głodu/pragnienia/wyczerpania/wycieńczenia death from starvation/thirst/exhaustion/emaciation

- zamarznąć na śmierć to freeze to death

- jeśli nie uwolnimy zakładników, czeka ich śmierć z ręki terrorystów if we don’t free the hostages they will die at the hands of the terrorists

- zginąć śmiercią bohatera/męczeńską to die a hero’s/martyr’s death

- zapić się/zaharować się na śmierć to drink/work oneself to death

- pobić kogoś na śmierć to beat sb to death

- przyjaźń na śmierć i życie przen. a lifelong friendship

- aż do śmierci for the rest of one’s life

- na śmierć zapomniałam! pot. I clean forgot!

- blady jak śmierć as white as a sheet

- za zabójstwo policjanta grozi śmierć death is the penalty for killing a police officer

- śmierć przez rozstrzelanie/powieszenie/na krześle elektrycznym death by firing squad/hanging/electrocution

- kara śmierci Prawo the death penalty, capital punishment

- skazywać a. skazać kogoś na śmierć Prawo to sentence sb to death

- wynalezienie płyty kompaktowej spowodowało śmierć gramofonu the CD led to the extinction of the record player

- śmierć zdrajcom! death to traitors!

- □ czarna śmierć przest. the Black Death

- nienaturalna śmierć unnatural death

- śmierć cywilna przest. civil death

- śmierć kliniczna Med. clinical death

- śmierć naturalna Med. natural death, death from natural causes

- śmierć polityczna książk. the end of one’s political career

- śmierć tragiczna książk. tragic death

■ iść a. pójść na śmierć to go to one’s (almost certain) death

- ponieść śmierć książk. to perish

- wielu młodych ludzi poniosło śmierć na wojnie many young people perished in the war

- śmierć zabrała kogoś książk., euf. death has taken sb from us

- nie wiadomo, kogo z nas pierwszego śmierć zabierze who knows which of us will be the first to go

- walczyć ze śmiercią to fight for one’s life

- zadać komuś śmierć książk. to kill sb

- znaleźć śmierć książk. to find death

- liczba zgonów na raka cancer death rate

- zgon nastąpił wskutek krwotoku death resulted from haemorrhage

- stwierdzić (czyjś) zgon [lekarz] to declare sb dead

- świadectwo zgonu Med., Prawo a death certificate

- akt zgonu Admin., Prawo a certificate of death

* * *

* * *

form. decease, demise; akt zgonu death certificate; stwierdzić zgon state a death.

* * *

* * *

1. (= konać) die (z czegoś/na coś from/of sth); pass away, decease; umrzeć na raka/zapalenie płuc die of cancer/pneumonia; umrzeć nagle die a violent death; umrzeć z głodu starve to death; umierać z ciekawości/śmiechu/głodu przen. be dying of curiosity/laughter/hunger; umrzeć jako bohater/żebrak die a hero/beggar; umrzeć w nędzy die destitute l. poor; umarła na jego rękach she died in his arms; żyć nie umierać heaven on earth, this is life!; umrzeć młodo die young; umrzeć na posterunku die with one's boots l. shoes on; gdyby umarł if he shall die; umrzeć wcześniej od kogoś predecease; umrzeć za coś die for sth; umrzeć z zimna die of exposure; umrzeć za ojczyznę die for one's country; ona umiera she's going; pacjent nam umiera we're losing the patient; od tego jeszcze nikt nie umarł this doesn't hurt; prędzej bym umarł, niż... I'd rather die than...; o mało nie umarłem ( ze wstydu) I nearly l. almost died; umrzeć bezpotomnie die without issue; umrzeć nie pozostawiwszy testamentu die intestate; umrzeć przy porodzie die in childbirth; umrzeć śmiercią męczennika die a saintly death, die a martyr; umrzeć śmiercią naturalną die a natural death, die of natural causes.

2. (= przestawać istnieć) die out; (o uczuciu, wspomnieniu, nadziejach) melt away, fade (away).

* * *

1. ( stan organizmu) life; życie zwierząt/roślin/człowieka animal/plant/human life; życie płodowe fetal life; budzić się do życia (np. o roślinach, opowiadaniu) come to life; życie ledwie się w nim kołacze l. nie pozostało mu wiele życia he is not long for this world.

2. (= istnienie, egzystencja) life; ciężkie/łatwe l. lekkie życie hard/easy life; warunki życia living conditions; dawać komuś miesiąc życia (= rokować) give sb a month to live; narażać życie risk one's life; z narażeniem życia at the risk of one's life; uratować komuś życie save sb's life; pierwszy raz w życiu for the first time in one's life; życie intymne love life; życie osobiste l. prywatne private life; życie naukowe scientific life; życie kulturalne cultural life; życie seksualne sexual life; jedwabne życie charmed life l. existence, the good life; kawał życia plenty of time ( of one's life); wstępować na nową drogę życia embark on a new career; jesień życia the autumn of one's life; wiosna życia the spring of one's life; ubezpieczenie na życie life insurance; życie wieczne rel. eternal life; życie pozagrobowe rel. afterlife; życie po śmierci life after death; życie na pełnych obrotach life in the fast lane; życie nocne nightlife; życie to nie bajka life is not a bed of roses; sprawa życia i śmierci a matter of life and death; pan życia i śmierci master of life and death; szkoła życia school of life; walka na śmierć i życie life-and-death struggle, mortal combat; historia wzięta z życia true-life story; do końca życia as long as I live; póki życia as long as life endures; zbliżać się do kresu życia be nearing one's end; za życia in l. during one's lifetime; patrzeć serio na życie treat one's life seriously; być nie do życia be lifeless, be dog-tired; dać znak życia give signs of life; nie dawać znaku życia give no signs of life; darować komuś życie spare sb l. sb's life; kochać kogoś/coś nad życie love sb/sth more than life itself; odebrać komuś życie take sb's life; targnąć się na swoje życie l. odebrać sobie życie take one's life; powołać do życia call into existence; pozostać przy życiu remain alive; pożegnać się z życiem meet one's death l. end; mieć własne życie have a life of one's own; ujść z życiem escape with one's life; utrzymać przy życiu keep alive; usunąć się z czyjegoś życia withdraw from sb's life; używać życia live it up; wchodzić w życie come into force l. effect; wcielać coś w życie put sth into effect; rozpoczynać nowe życie start l. get a new life; turn over a new leaf; get a new lease of life; zakończyć życie end one's life; zatruwać komuś życie be the bane of sb's life; zrobić komuś z życia piekło make sb's life hell; złamać komuś życie ruin sb's life; czyjeś życie wisi na włosku sb's life is hanging by a hair's breadth; dać komuś życie give birth to sb; towarzysz/-ka życia life's companion; składać życie w ofierze sacrifice one's life; poświęcić l. oddać za kogoś/coś życie lay down l. give one's life for sb/sth; poświęcić (swoje) życie komuś/czemuś dedicate one's life to sb/sth; cudem ujść z życiem have a close shave; prowadzić podwójne/cnotliwe/normalne życie live a double/virtuous/normal life; pieskie życie dog's life; rajskie życie the life of Riley; samo życie! that's life!; uciekaj, jeśli ci życie miłe! run for your life!; run for dear life!; życie jak w Madrycie żart. the life of Riley; drogo sprzedać życie sell one's life dearly; miłość czyjegoś życia (= ukochana osoba; t. przen. = pasja) the love of sb's life l. of a lifetime; o mało (co) nie stracić życia come near losing one's life; przez resztę życia for the rest of one's life; człowiek uczy się przez całe życie you l. we live and learn; ustawić kogoś na całe życie set sb up for life; i to ma być życie! przen. what a life!; życie ci ucieka life is passing you by; życie musi toczyć się dalej the show must go on.

3. (= energia życiowa, temperament) life, vigor; Br. vigour; on jest bez życia he's lifeless; z życiem with vigour; nabierać życia (o opowieści, filmie) come to life; tchnąć w coś nowe życie breathe new life into sth; żyć pełnią życia live one's life to the full; nigdy w życiu! not on my l. your life!; wystraszyłem się jak nigdy w życiu I was scared half to death.

4. (= ruch) activity; tętnić życiem teem with activity.

5. pot. (= utrzymanie, wyżywienie) living; środki do życia means of subsistence; brak środków do życia destitution; być bez środków do życia be down at heel; życie ponad stan life beyond one's means; zarabiać na życie earn one's living l. keep; jak on zarabia na życie? what does he do for a living?

* * *

-o- grave, tomb; grób rodzinny family grave; modlić się nad grobem prey at a grave; składać kwiaty na grobie lay flowers at a grave; złożyć ciało do grobu lay l. put sb in their grave; Grób Nieznanego Żołnierza Tomb of the Unknown Soldier; do (samego) grobu till death do us part; zza grobu from the other l. next world; ciemno jak w grobie pitch dark; być jedną nogą w grobie l. stać nad grobem be at death's door, have (got) one foot in the grave; kopać sobie/komuś grób be digging one's own/sb's grave; leżeć w grobie rest l. lie in a grave; chodzić na groby visit graves; milczeć jak grób be (as) silent as the grave; przewracać się w grobie turn over in one's grave; wpędzać kogoś do grobu send sb to an early grave; zabrać tajemnicę do grobu carry a secret to the grave; on wygląda, jakby wstał z grobu he looks like death warmed over; he looks like a body that's been buried and dug up again.

* * *

Gen.pl. -y

1. lit. (= twarz) countenance, visage; znaleźć się w obliczu klęski face l. meet with defeat; (równy) w obliczu prawa (equal) before the law; w obliczu śmierci in the article of death, at death's door; stanąć przed czyimś obliczem be admitted into sb's presence; stanął w obliczu ruiny ruin stared him in the face; zniknąć z oblicza ziemi disappear from the face of the earth; wszyscy są równi w obliczu śmierci death is a great leveller.

2. (= charakter, kształt, wygląd) nature; face; shape; nadać czemuś nowe oblicze put a new face to sth; ujawnić swoje prawdziwe oblicze show one's true colors.

- była już wtedy śmiertelnie chora she was already terminally ill then

- został śmiertelnie ugodzony nożem he was fatally stabbed

- śmiertelnie ranny mortally a. fatally wounded

- śmiertelnie kogoś przestraszyć/znudzić to frighten/bore sb to death

- on mnie śmiertelnie nudzi he bores me stiff a. rigid

- on jest w niej śmiertelnie zakochany he’s madly in love with her

- śmiertelnie blady deathly a. ghastly pale

- śmiertelnie się na mnie obraził he was mortally offended with me

* * *

* * *

(blady, zimny) deathly; ( chory) terminally; ( ranny) fatally, mortally; śmiertelnie nudny deadly dull, deadly boring; śmiertelnie poważny deadly serious; śmiertelnie przerażony scared to death, scared stiff; śmiertelnie zmęczony dead beat; śmiertelnie znudzony bored to death, bored stiff.

* * *

- zagryzać się

* * *

1. (= zakąszać) chase a drink of liquor (with food l. a snack).

2. (= przygryzać) bite; zagryzać wargi bite one's lips.

3. ( o zwierzętach) (= pozbawiać życia, gryząc) bite to death.

1. ( o zwierzętach) (= pozbawiać się wzajemnie życia) bite each other to death, bite one another to death.

2. ( o ludziach) (= zadręczać się nawzajem) torture each other, torment each other.

3. (= zamartwiać się) worry.

- być w agonii to be in one’s death throes

- agonia powstania warszawskiego the death throes of the Warsaw uprising

pot. (= śmierć) the Grim Reaper, Death; uciec kostusze spod kosy have a close brush with death, cheat death.

- ten film to podzwonne dla polskiej literatury romantycznej this film is a final tribute to Polish romantic literature

* * *

Gen. - ego death knell; dzwonić podzwonne ring the death knell.

* * *

* * *

uśmiercić pf.

1. (= zadawać śmierć) put to death, do to death, kill (off); pisarz uśmierca jednego z bohaterów w pierwszym rozdziale the writer kills one of the characters in the first chapter.

2. żart. (= rozsiewać pogłoskę o czyjejś śmierci) bury sb.

* * *

1. ( bić się) fight (z kimś/czymś against sb/sth); walczyć do ostatniej kropli krwi l. do upadłego fight to the bitter end; walczyć na śmierć i życie fight to the death; walczyć o wolność/niepodległość fight for freedom/independence; walczyć w obronie ojczyzny fight for one's country; walczyć z wrogiem fight the enemy; walczyć zaciekle fight tooth and nail; walczyć jak lew fight like a lion; walczyć z kimś jego własną bronią fight fire with fire; walczyć z wiatrakami tilt at windmills.

2. sport (= rywalizować) compete, fight ( o coś for sth).

3. (z uczuciami, siłami natury) struggle, fight ( z czymś with sth); (z chorobą, pokusą, ze snem) fight off ( z czymś sth); ( ze łzami) fight back, suppress ( z czymś sth); walczyć z czasem (np. pracując nad czymś) work against the clock; walczyć z przeciwnościami grapple with difficulties; walczyć ze śmiercią be fighting with death.

4. (= zabiegać o coś) (o pokój, o wzrost wydajności pracy) strive ( o coś for sth); walczyć o sprawę fight for a cause; walczyć o władzę struggle for power.

- czapa z futra a fur hat/cap

- czapa chmur (heavy a. thick) cloud cover

- dostać czapę to get the death sentence, to be sentenced to death

■ dać a. przyłożyć komuś w czapę pot. to beat sb up

- dostać a. oberwać w czapę pot. to get beaten up

- dostać w czapę pot. (zostać rozstrzelanym) to be shot; to get the chop GB pot.

- dać w czapę pot. (rozstrzelać) to shoot

- zasiekli go na śmierć szablami they slashed him to death with their swords

- psy zaszczuły zająca the hare was baited to death by the dogs

- wyglądać jak zaszczute zwierzę [osoba] to look like a hunted animal, to have a hunted look

- został zaszczuty na śmierć he was hounded to death

- zatłuc żmiję/szczura to club a viper/rat to death

- zatłukli się kijami they clubbed each other to death

- serce zatłukło mu się w piersi z trwogi his heart thumped with fright